Natrix natrix cypriaca

Γενικά: Το είδος του νερόφιδου Natrix natrix cypriaca είναι από τα πιο σπάνια είδη φιδιών στην Κύπρο και η γεωγραφική του εξάπλωση περιορίζεται αποκλειστικά μόνο στην Κύπρο. Στο παρελθόν, το νερόφιδο ήταν κοινό στην Κύπρο όμως ο πληθυσμός του έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και κινδυνεύει να εξαφανιστεί εάν δεν ληφθούν τα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα.
Το είδος απειλείται σήμερα από εξαφάνιση αφού οι λιγοστές λίμνες και τα ρυάκια στα οποία απαντάται δέχονται διάφορες πιέσεις από τον άνθρωπο: ξηραίνονται, ρυπαίνονται από τους ανθρώπους με σκουπίδια και χημικά, δέχονται εισβολή από ξενικά είδη πανίδας τα οποία είτε ανταγωνίζονται για τροφή το νερόφιδο είτε ακόμη και το σκοτώνουν.

Η σημαντικότητα του νερόφιδου ως ενδημικού είδους της Κύπρου έχει αναγνωρισθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθότι το είδος αυτό έχει περιληφθεί στο Παράρτημα 11 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας των Οικοτόπων. Στο Παράρτημα 11 περιλαμβάνονται τα είδη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση και των οποίων η προστασία τους χρήζει τη διατήρηση των οικοτόπων τους.

Βιολογικές και Οικολογικές Συνήθειες: Το νερόφιδο είναι παντελώς άκακο, αφού δεν έχει δηλητήριο, τρέφεται κυρίως με βατράχους και ζει σε υγροτόπους, τόσο σε φυσικούς όπως λίμνες και ρυάκια, όσον και τεχνητούς όπως οι φράκτες.

Βιότοποι: Το νερόφιδο απαντάται στο φράκτη του Ξυλιάτου, ο οποίος μέχρι πρόσφατα αποτελούσε ένα από τους πιο σημαντικούς βιοτόπους του, στους πρόποδες του Τροόδους και στη λίμνη Παραλιμνίου.
Προστατευτικά μέτρα: Το είδος αυτό μετά από εισήγηση της Κυπριακής Κυβέρνησης έχει περιληφθεί στην Ευρωπαϊκή Οδηγία των

Οικοτόπων, και ως εκ τούτου η Κυπριακή Κυβέρνηση, στα πλαίσια εναρμόνισης με το Κοινοτικό Κεκτημένο οφείλει να  προβαίνει στην εφαρμογή κατάλληλων διαχειριστικών μέτρων που να διασφαλίζουν την επιβίωση και τη διατήρηση των οικοτόπων του.

Στα πλαίσιο ερευνητικής εργασίας της εμπειρογνώμονα, Δρ. Birgit Blosat, έχει εντοπιστεί ένας σχετικά αξιόλογος πληθυσμός του νερόφιδου που αποτελείται από υγιή άτομα διαφόρων κλάσεων ηλικίας στη λίμνη Παραλιμνίου. Σημαντικός αριθμός ατόμων έχει εντοπιστεί σε συμπλέγματα μικρών λιμνών εντός της λίμνης αλλά το φίδι εντοπίζεται και ευρύτερα στην περιοχή (π.χ. ρυάκι εισροής νερού) ακόμη και στην οικιστική ζώνη. Η λίμνη Παραλιμνίου και η ευρύτερη υδρολογική περιοχή, επομένως, αποτελεί ένα σημαντικό βιότοπο για το νερόφιδο που χρήζει προστασία προτεραιότητας ώστε να διασφαλιστεί η επιβίωση του πληθυσμού που έχει εντοπιστεί.

Τα νερόφιδα στην περιοχή Παραλιμνίου έχουν μαυροκαφέ χρωματισμό με κηλίδες (picturata) και ενδεχομένως, να αντιπροσωπεύουν κάποια άλλη ποικιλία που έχει αναπτύξει προσαρμοστικά μέτρα επιβίωσης στις συνθήκες ξηρασίας που υπόκειται ο βιότοπος, λόγω εξάτμισης, αλλά κυρίως λόγω άντλησης του νερού για γεωργικούς σκοπούς. Κάτω από αυτές τις δυσμενείς συνθήκες ξηρότητας τα νερόφιδα αναγκάζονται να καταφεύγουν σε άλλους υγρούς χώρους ή να παραμένουν σε αδράνεια κρυμμένα μέσα στη λάσπη.

H σημασία της λίμνης Παραλιμνίου ως φυσικού βιότοπου του ενδημικού νερόφιδου Natrix natrix cypriaca είναι μεγάλη καθώς και η αναγκαιότητα λήψης άμεσων μέτρων δράσης για την προστασία και διασφάλιση της επιβίωσης του.  Η λίμνη θα πρέπει να προστατευθεί στην ολότητα της και η οικιστική ανάπτυξη εντός της λίμνης να αναχαιτιστεί πριν να είναι αργά.