Θέσεις Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών για το νόμο πλαίσιο για την Ανώτατη Εκπαίδευση

1. Η ενοποίηση της νομοθεσίας των Πανεπιστημίων, όπως αναφέρει η επιτροπή γίνεται στο πλαίσιο της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης. Ποιας Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης; Πως το κείμενο που κατέθεσε η Επιτροπή ενοποίησης της νομοθεσίας συνάδει με την Έκθεση της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης των επτά πανεπιστημιακών; Πέραν τούτου τίθεται και το εξής ερώτημα: Τι μπορεί να ενοποιηθεί; Μπορεί η Νομοθεσία ενός μη Συμβατικού Πανεπιστημίου να ταυτισθεί με την νομοθεσία ενός συμβατικού πανεπιστημίου, από την στιγμή που η Φιλοσοφία ο τρόπος λειτουργίας αλλά και ο κόσμος στον οποίο απευθύνεται ένα Ανοικτό Πανεπιστήμιο είναι εντελώς διαφορετικός; Ουσιαστικά η Επιτροπή μέσω της πρότασης της καταργεί την νομοθεσία του Ανοικτού Πανεπιστημίου, συμβατικοποιώντας την νομοθεσία του. Ποιά η σχέση των μελών της Επιτροπής με το γνωστικό αντικείμενο που λέγεται Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση;
2. Ενώ στο κείμενο της η Επιτροπή ορίζει την έννοια του ιδιωτικού πανεπιστημίου και γίνεται διάκριση μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου δεν συμβαίνει το ίδιο με το Συμβατικό και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Για ποιο λόγο η Επιτροπή δεν ορίζει την έννοια του Συμβατικού Πανεπιστημίου, δηλαδή του κλειστού τύπου πανεπιστημίου; Μπορεί να μας πει η Επιτροπή πόσες φορές αναφέρει στο κείμενο της την έννοια Ανοικτό Πανεπιστήμιο για λόγους διάκρισης το από το Συμβατικό πανεπιστήμιο; Για ποιο λόγο συμβατικοποιεί το Ανοικτό Πανεπιστήμιο; Το θεωρεί υποδιαίστερο του Συμβατικού; Θέλουμε την απάντηση της επιτροπής επί όλων των πιο πάνω.
3. Επειδή στην Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση, ο σπουδαστής βρίσκεται μακριά από τον διδάσκοντα(Σύμβουλο καθηγητή) και το μόνο που έχει μπροστά του είναι το εκπαιδευτικό υλικό, ο νομοθέτης για να εξασφαλίσει την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης έθεσε απαιτήσεις για τα προσόντα του εκπαιδευτικού προσωπικού και ταυτόχρονα θεσμοθέτησε Μονάδα παραγωγής και αξιολόγησης Εκπαιδευτικού Υλικού και των Μεθόδων που χρησιμοποιούνται. Αυτά ακριβώς τα στοιχεία δεν υπάρχουν στην νομοθεσία των συμβατικών πανεπιστημίων. Δυστυχώς η Επιτροπή τα πιο πάνω κριτήρια ποιότητας δεν τα έλαβε υπόψη της. Από την άλλη η Διοικούσα Επιτροπή που ΑΠΚυ εισηγείται αφαίρεση από την νομοθεσία του Ανοικτού Πανεπιστημίου κριτηρίων ποιότητας. Βλέπε εισηγήσεις της ΔΕ του ΑΠΚυ για τα άρθρα 18 παράγραφος (β) εδάφιο (2) , 18 παράγραφος (α) εδάφιο (6), άρθρο 24 παράγραφος (β) εδάφιο (3). Γιατί;
4. Υπάρχει δέσμευση της Κυπριακής Πολιτείας, όπως αναφέρει η Επιτροπή, η Κύπρος να αποκτήσει αυτοδυναμία σε ποιοτική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και να καταστεί κέντρο παροχής εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Πως; Με το να μην λαμβάνει υπόψη της η Επιτροπή ποιοτικά κριτήρια ή να τα αφαιρεί από την υπάρχουσα νομοθεσία;
5. Αν και όρος ακαδημα·ι·κή κοινότητα αναφέρεται στο κείμενο εντούτοις δεν ορίζεται. Ποιούς περιλαμβάνει;
6. Το τρόπο που θα ασκείται επαρκής κοινωνικός έλεγχος στα πανεπιστήμια η Επιτροπή δεν τον περιγράφει.
7. Αν και δεν είναι στις αρμοδιότητες της Επιτροπής, για την ενοποίηση της νομοθεσίας, εντούτοις, η επιτροπή εισηγείται τη σύσταση Συμβουλίου Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης ως επιστημονικό Συμβούλιο που θα διευκολύνει τη χάραξη και την εφαρμογή πολιτικής από την Πολιτεία σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια. Μάλιστα από την σύσταση του Συμβουλίου, την οποία η επιτροπή εισηγείται, φαίνεται ότι οι πλέον αρμόδιοι είναι όσοι είναι πρυτάνεις ή επιφανείς καθηγητές πανεπιστημίου. Ποιος θα κρίνει ποιοι είναι οι επιφανείς καθηγητές; Ποιος θα διορίσει τους Φιλοσόφους Βασιλείς (μας θυμίζει την Πολιτεία Πλάτωνα).
8. Στη σελίδα 4 της πρότασης με επικεφαλίδα Επιφυλάξεις, αναφέρει ότι, ο κ. Ορφανίδης ζήτησε να καταγραφούν οι επιφυλάξεις του. Που με βάση το κείμενο αυτές είναι: « Η επιτροπή ορίστηκε για την ενοποίηση των υφιστάμενων νομοθεσιών. Ως εκτός τούτου, διατηρώ επιφυλάξεις για οποιαδήποτε πρόνοια του εν λόγω νομοσχεδίου που διαφοροποιεί ή συγκρούεται με τις διατάξεις/πρόνοιες του υφιστάμενου περί Ιδιωτικών Πανεπιστημίων (Ίδρυση, Λειτουργία και Έλεγχος) Νόμου 109(Ι) του 2005» Επίσης αντιτίθεται στην πρόνοια για διορισμό μελών του Συμβουλίου του Ιδιωτικού Πανεπιστημίου από την Κυβέρνηση. Από το πιο πάνω κείμενο φαίνεται ότι ο κ. Ορφανίδης αν και μέλος της ΔΕ του ΑΠΚυ δεν έχει καμία ένσταση για την κατάργηση της νομοθεσίας του ΑΠΚυ. Γιατί; Θα θέλαμε τη θέση του κ. Ορφανίδη επί τούτου διότι ο κ. Ορφανίδης ήταν μέλος της ομάδας που σύνταξε το αρχικό νομοσχέδιο το οποίο στη συνέχεια μετά από τροποποιήσεις ψηφίσθηκε σε νόμο του Ανοικτού Πανεπιστημίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
9. Στη σελίδα 12 αναφέρεται ότι, το Συμβούλιο των ιδιωτικών πανεπιστημίων μπορεί να διορίσει μέλη του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου. Δηλαδή τα μέλη του Συμβουλίου μπορούν να επαναδιορίσουν τους εαυτούς τους;
10. Ο ορισμός της Επιτροπής για το Ανοικτό Πανεπιστήμιο, ότι δηλαδή, Ανοικτό Πανεπιστήμιο είναι το Πανεπιστήμιο που απευθύνεται στους μη παραδοσιακούς φοιτητές και προσφέρει εξ αποστάσεως εκπαίδευση είναι πολύ ατυχής. Και αυτό γιατί και ένα συμβατικό πανεπιστήμιο μπορεί να προσφέρει εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Η έννοια του Ανοικτού πανεπιστημίου έχει να κάνει με το τί είναι Ανοικτή Εκπαίδευση, με την φιλοσοφία της Ανοικτής Εκπαίδευσης, με τις αρχές της. Ενώ η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί μέθοδο εκπαίδευσης την οποία μπορεί να χρησιμοποιεί ενα Συμβατικού τύπου πανεπιστήμιο ή ένα Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Οι έννοιες εξ αποστάσεως εκπαίδευση και ανοικτή εκπαίδευση δεν ταυτίζονται, και όμως η Επιτροπή τις ταυτίζει. Το γεγονός αυτό δείχνει άγνοια του τί είναι Ανοικτή Εκπαίδευση.
11. Η Επιτροπή Ενοποίησης της νομοθεσίας φαίνεται να μην πιστεύει στην αποτελεσματικότητα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, αφού μεταξύ άλλων αναφέρει: « Ο αριθμός των περιόδων επαφής είναι σημαντικά χαμηλότερος, αλλά όχι κάτω του 30%, του αντίστοιχου αριθμού περιόδων επαφής σε κανονική παρακολούθηση του προγράμματος με πλήρη φοίτηση.»
12. Όσον αφορά τα κριτήρια ή προσόντα πρόσβασης στα προγράμματα σπουδών των πανεπιστημίων, η επιτροπή εισηγείται αυτά να καθορίζονται από την Σύγκλητο. Με άλλα λόγια, αν η Σύγκλητος αποφασίσει ότι τα κριτήρια εισδοχής στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών του Ανοικτού Πανεπιστημίου είναι η βαθμολογία πτυχίου, η απόδοση στη συνέντευξη, οι συστατικές επιστολές, κ.α. (βλέπε Ραζής 2005, ημερίδα 14/12/2005 ), τότε αυτά θα είναι και τα κριτήρια εισαγωγής. Το ερώτημα είναι αν αυτά συνάδουν με την φιλοσοφία της Ανοικτής Εκπαίδευσης; Ποιος θα το ελέγξει;
13. Ουσιαστικά, η επιτροπή προτείνει ριζική αλλαγή στον τρόπο εισδοχής των φοιτητών στα πανεπιστήμια. Η πρότασή της αφίσταται 2 βασικών χαρακτηριστικών που πρέπει να έχει αυτή η διαδικασία. Αδιάβλητη και έγκυρη.
14. Για ποιο λόγο η Επιτροπή δεν ορίζει το πανεπιστημιακό άσυλο;
15. Στη σελίδα 9 η Επιτροπή περιγράφει την αποστολή των πανεπιστημίων. Το ποια μπορεί να είναι η αποστολή των πανεπιστημίων εξαρτάται και από την αντίληψη που μπορεί να έχει κάποιος για τον άνθρωπο αλλά και πως βλέπει τον κόσμο γενικότερα. Η πανεπιστημιακή εξειδίκευση δεν πρέπει να απομονώνει, θα πρέπει ταυτόχρονα να καλλιεργεί ανθρώπους ανοικτούς στις αλλαγές να επιφέρει μετασχηματισμούς στο σύστημα των αντιλήψεων, να αυξάνει την αυτοεκτίμηση του ατόμου να χειραφετεί να ελευθερώνει. Αυτά ακριβώς τα ανθρωπιστικά στοιχεία απουσιάζουν από το κείμενο. Επίσης από το κείμενο απουσιάζει η αποστολή του Ανοικτού Πανεπιστημίου. Υποτίθεται ότι το Ανοικτό Πανεπιστήμιο ιδρύθηκε για να παρέχει σε όλους ίσες ευκαιρίες μάθησης, ανεξάρτητα από ηλικία, τόπο και χρόνο μελέτης και όχι μόνον. Πουθενά στο κείμενο δεν γίνεται αναφορά στις αρχές της Ανοικτής Εκπαίδευσης. Γιατί;
16. Τα Ανοικτά Πανεπιστήμια παρουσιάζουν ευελιξία που δεν έχουν τα συμβατικά πανεπιστήμια, λειτουργούν με λίγο μόνιμο διδακτικό προσωπικό και με μεγάλο αριθμό συνεργαζόμενου εκπαιδευτικού προσωπικού, δεν έχουν τμήματα αλλά Σχολές, δεν έχουν μόνιμα προγράμματα, τα προγράμματα τους καθορίζονται πάντοτε από τις τις επιθυμίες για μόρφωση ή επιμόρφωση και γενικότερα από τις ανάγκες της κοινωνίας. Και όμως η Επιτροπή στη σελίδα 11 αναφέρει ότι κάθε σχολή του πανεπιστημίου αποτελείται από Τμήματα. Γιατί; Ενώ στη σελίδα 13 αναφέρει στο Συμβούλιο της Σχολής μετέχουν οι πρόεδροι των τμημάτων. Για ποιό λόγο συμβατικοποιεί το Ανοικτό Πανεπιστήμιο;
17. Για ποιό λόγο να διαβουλεύεται ο πρύτανης του πανεπιστημίου με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας ποιά άτομα θα διορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο ως μέλη του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου;
18. Για ποιο λόγο κάθε πράξη ή κάθε απόφαση του Συμβουλίου να είναι έγκυρη; Τι γίνεται με την περίπτωση που η Διοικούσα Επιτροπή ενός πανεπιστημίου που έχει και την εξουσία του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου παραβαίνει τη νομοθεσία; Ποιος είναι ο καθ' ύλην αρμόδιος για να επέμβει; Ο υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού; Το Υπουργικό Συμβούλιο; Ο Γενικός Εισαγγελέας;
19. Για ποιο λόγο η Επιτροπή δεν εισηγείται την πλήρη διαφάνεια τόσο για την πρόσληψη του διοικητικού προσωπικού όσο και του εκπαιδευτικού προσωπικού καθώς και της ανέλιξης του; Η πλήρης διαφάνεια από την μια ενισχύει την ποιότητα και από την άλλη είναι δικαίωμα του κάθε πολίτη να ζητά και να λαμβάνει γνώση οποιουδήποτε διοικητικού εγγράφου, όχι μόνον αυτών για τα οποία θεμελιώνει έννομο συμφέρον. Για ποιο λόγο δεν εισηγείται τη δημοσιοποίηση των πρακτικών των προσλήψεων και των ανελίξεων ή προαγωγών; Η διαφάνεια είναι βασικό γνώρισμα της δημοκρατίας.
20. Γιατί στους τίτλους σπουδών δεν περιλαμβάνονται και τα πιστοποιητικά προπτυχιακής ή μεταπτυχιακής επιμόρφωσης σε Θεματικές Ενότητες και αφήνεται στη σύγκλητο να αποφασίσει εάν θα απονέμει όπως αναφέρεται στη σελίδα 22 " ενδιάμεσους τίτλους πανεπιστημιακών σπουδών" ; ποιοι είναι αυτοί οι ενδιάμεσοι τίτλοι σπουδών; Μια από τις αρχές της Ανοικτής Εκπαίδευσης λέει ότι κάθε σπουδαστής έχει το δικαίωμα να διαμορφώνει ο ίδιος τη μορφωτική φυσιογνωμία του τόσο από πλευράς γνωστικού αντικειμένου όσο και από πλευράς επιπέδου σπουδών. Σε ποιο σημείο του κειμένου της Επιτροπής κατοχυρώνεται αυτό το δικαίωμα;
21. Η αυτονομία των κρατικών πανεπιστημίων πρέπει να νοείται για συγκεκριμένους τομείς (προγράμματα σπουδών και έρευνας ) και σε καμία περίπτωση να μην είναι ασυδοσία εξουσιών.
22. Η επιτροπή γενικά έχει καταργήσει νομοθεσίες και όχι ενοποιήσει. Ως εκ τούτου λειτούργησε εκτός του πλαισίου εντολής της. Εν κατακλείδι τοποθετούμαστε αρνητικά στην άμεση προώθηση της πρότασης σαν σύνολο και επιφυλασσόμαστε να καταθέσουμε τις εισηγήσεις μας.